TECVİT DERSİ

TECVİD HAKKINDA GENEL BİLGİLER

Tecvid Neye Denir?

Lügatta “Tecvid” bir şeyi güzel ve hoşça yapmaya, ıstılahta ise, her harfin hakkını ve istihkakını vererek okumaya denir.

Tecvid Neden Bahseder?

Kur’an-ı Kerim harflerinin, kelimelerinin, cümle ve âyetlerinin nasıl okunacağından bahseder.

Tecvidin Gayesi Nedir?

Cenab-ı Hakkın “Kur’an-ı Kerimi açık açık, tane tane, tertîl ile oku” emrinin yerine getirilmesini ve kulun sevaba ulaşmasını sağlamaktır.

Tecvidin Değeri Nedir?

Kur’an-ı Kerim Allah kelamı olarak çok değerli bir kitaptır. Tecvid ilmi de ona bağlı bir ilim olduğundan çok değerli bir ilimdir.

Tecvidin Hükmü Nedir?

Tecvid ilmini bilsin-bilmesin, Kur’an-ı Kerimi tecvid üzere okumak her müslüman kadın ve erkeğe “Farz-ı Ayn”dır.

Tecvid Ne İle Sabittir?

Tecvid kitapla, sünnetle ve icmâ-ı ümmetle sabittir.

KUR’AN-I KERİMİ OKUMA ÖLÇÜLERİ

Kur’an-ı Kerim Kaç Ölçüde Okunur?

Kur’an-ı Kerim zaman ve sürat yönünden üç ِlçüde okunur: Tertil, Tedvir, Hadr.

Tertil Neye Denir?

Kur’an-ı Kerimi ağır ağır, harflerini ve kelimelerini tek tek söyleyerek okumaya denir.

Tedvir Neye Denir?

Kur’an-ı Kerimi tertil tarzından biraz daha hareketli ve orta süratte okumaya denir.

Hadr Neye Denir?

Tedvirden biraz daha hareketli ve çabuk okumaya denir.

HAREKE

Hareke Neye Denir?

Harfin nasıl ve hangi yine doğru okunacağını gösteren işaretlere “Hareke” denir.

Hareke Kaç Tanedir?

Hareke üç tanedir. Üstün, Esre, Ötre. اَُِ – بَُِ   gibi.

PRATİK:

ÜSTÜN (Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 8)

ESRE    (Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 9)

ÖTRE   (Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 10)

SÜKÛN

Sükûn Neye Denir?

Harfin harekesizliğine “Sükûn” denir. اَلْ – اَنْ – اَمْ

Sükûnun İşareti Nedir?

Sükûnun işareti harfin üzerinde görülen ve adına “Cezm” (ـْ ) denilen işarettir.

Sükûn Kaç Kısımdır?

Sükûn iki kısımdır. Sükûn-u Lâzım, Sükûn-u Ârız.

Sükûn-u Lâzım Neye Denir?

Harfin üzerinde durulduğunda ve geçildiğinde var olan sükûna “Sükûn-u Lâzım” denir. آلاْ َنَ  kelimesindeki Lâm  (لاْ ) harfinin sükûnu gibi.

Sükûn-u Ârız Neye Denir?

Harfin üzerinde durulduğunda var, geçildiğinde ise yok olan sükûna “Sükûn-u Ârız” denir. يَعْلَمُونْ َ   kelimesinin vakıf halinde sonundaki nun (نْ ) harfinin sükûnu gibi.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 11)

KASR

Kasr Neye Denir?

Harekenin bir elif miktarı kadar uzatılarak okunmasına “Kasr” denir.          بَا – بِى – بُو   gibi. Buna ayrıca “Aslî med, Zâtî med, Tabiî med” dahi denilir.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 37, 38)

MED

Med Neye Denir?

Harekenin bir elif mikmtarından fazla uzatılarak okunmasına “Med” denir.

بَآءَ – بِىءَ – بُوءَ   gibi.

Med Kaç Kısımdır?

Med iki kısımdır. Aslî med, Fer’î med.

Aslî Med Neye Denir?

Harekenin bir elif miktarı kadar uzatılarak okunmasına “Aslî Med” denir.

بَا – بِى – بُو     gibi.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 29, 30, 31, 32)

Fer’î Med Neye Denir?

Harekenin bir elif miktarından fazla uzatılarak okunmasına “Fer’î Med” denir.

بَآءَ – بِىءَ – بُوءَ  gibi. (Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 40)

HARF-İ MED

Harf-i Med Neye Denir?

Harfin harekesini bir elif miktarı kadar uzatan harflere “Harf-i Med” denir.

Harf-i Med Kaç Tanedir?

Harf-i med üç tanedir. و – ى – ا

Harf-i Medler Hangi Harekeyi Uzatırlar?

و  = Ötre harekeyi.

ى = Esre harekeyi.

ا   = Üstün harekeyi bir elif miktarı uzatır.

اُوتِينَا – اُوذِينَا

Harf-i Med Kelimede Kaç Şekilde Bulunur?

Harf-i med bazan gizli bulunur. لَهُ – بِهِ – طه   gibi.

Bazan da vav (و ) veya yâ (ى )  şeklinde bulunur, fakat elif (ا )  okunur.

اَلصَّلَوةُ – وَالزَّكَوةُ – اَوْحَى – مُوسَى   gibi.

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 29, 30, 31, 32)

SEBEB-İ MED

Sebeb-i Med Neye Denir?

Harfin harekesini bir elif miktarından fazla uzatmaya sebeb olanlara “Sebeb-i Med” denir.

Sebeb-i Med Kaç Tanedir?

Sebeb-i med iki tanedir. Hemze, Sükûn.

Hemze Neye Denir?

Boğazın göğüse bitiştiği yerden ilk çıkan harfe “Hemze” ( َ اَُِ ) denir.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 40)

Sükûn Neye Denir?

Harfin harekesizliğine “Sükûn” denir. اَنْ – لَنْ – كَىْ – اِذَنْ

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 11)

Sükûn Kaç Kısımdır?

Sükûn iki kısımdır. Sükûn-u lâzım, Sükûn-u ârız.

Sükûn-u Lâzım Neye Denir?

Harfin üzerinde durulduğunda ve geçildiğinde var olan sükûna “Sükûn-u Lâzım” denir.  دَآبَّةٌ = دَآبْبَةٌ   kelimesindeki birinci bâ (بْ ) harfinin sükûnu gibi.

Sükûn-u Ârız Neye Denir?

Harfin üzerinde durulduğunda var, geçildiğinde ise yok olan sükûna “Sükûn-u Ârız” denir. يَعْلَمُونْ َ – يَوْمِ الدِّينِْ – نَسْتَعِينُْ   kelimelerinin son harfinin sükûnu gibi.

MEDD-İ TABİİ

Medd-i Tabiî Neye Denir?

Harfin harekesini bir elif miktarı kadar uzatarak okumaya “Medd-i Tabîî” denir.

Medd-i Tabiî Ne Zaman Olur?

Harf-i med bulunur, sebeb-i med bulunmazsa olur. وَالَّذِينَ اَمَنُوا  – وَقَاتَلَهُمُ اللهُgibi.

       ا               ي       و

Medd-i Tabiî Kaç Elif Çekilir?

Medd-i Tabiî bir elif miktarı çekilir.

Bir Elif Miktarı Neye Denir?

Bir elif miktarı= Sesin bir saniye kadar uzatılması demektir. Yahut, bir parmak kaldıracak kadar zaman demektir.

 

MEDD-İ MUTTASIL

Medd-i Muttasıl Neye Denir?

Harf-i medle (و-ى-ا ), sebeb-i medden hemzenin (اَِ ُ- ءَِ ُ )  aynı kelimede bulunmasından dolayı yapılan uzatmaya “Medd-i Muttasıl” denir.

Medd-i Muttasıl Ne Zaman Olur?

Harf-i medden sonra sebeb-i med hemze olup, ikisi aynı kelimede bulunursa olur.

جَآءَ – جِىءَ – سُوءَ

Medd-i Muttasılın Meddi Nedir?

Medd-i muttasılın meddi vacibtir. Çünkü kıraat imamlarının hepsi “Aslî Med” üzerine “Fer’î Med” ilave edilmesinde ittifak etmişlerdir. Bu ittifaktan vacib hükmü doğmuştur.

Medd-i Muttasıl Kaç Elif Çekilir?

Medd-i muttasıl 2 ile 4 elif miktarı çekilir. İmam Âsım kıraatinde 4 elif miktarı çekilir.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 40)

 

NOT:

  1. a) Medd-i muttasıl olan kelimelerde Harf-i medden (و-ى-ا ) sonra hemzenin uzun (ا ) şekli de kısa (ء ) şeklide bulunabilir.

جَآءَ    –     اَنْ تَبُواَ       –     خَطِيآتِكُمْ

  1. b) Medd-i muttasıl olan kelimelerde harf-i medden elif bazan gizli bulunur.

اُولَئِكَ  –     مَلَئِكَةُ        –     وَالَّئِ

   ا           ا                     ا

MEDD-İ MUNFASIL

Medd-i Munfasıl Neye Denir?

Harf-i medle sebeb-i medden hemzenin ayrı ayrı kelimede bulunmasından dolayı yapılan uzatmaya “Med-i Munfasıl” denir.

Medd-i Munfasıl Ne Zaman Olur?

Harf-i medden sonra, sebeb-i med hemze olup, ikisi başka başka kelimelerde bulunursa olur.

وَمَآ اُنْزِلَ-     اِنِّى اَخَافُ    –     تُوبُوا اِلَى اللهِ

  ا    اُ                 ى  اَ                       و   اِ

Medd-i Munfasılın Meddi Nedir?

Medd-i munfasılın meddi câizdir. Çünkü kıraat imamlarından bazıları aslî med ile, bazıları aslî med üzerine fer’î medden ilave ile okumuşlardır. Bu ihtilaftan câiz hükmü doğmuştur.

Medd-i Munfasıl Kaç Elif Çekilir?

Medd-i munfasıl 1 ile 4 elif miktarı çekilir. İmam Âsım kıraatinde 4 elif miktarı çekilir.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 40)

 

 

 

 

NOT:

  1. a) Medd-i munfasıl olan kelimelerde, harf-i medden (و-ى-ا ) sonra hemzenin uzun (ا ) şekli de, kısa (ء ) şekli de

وَمَآ اُنْزِلَ-     يَا وَيْلَتَى ءَ اَلِدُ

ا                    ء

 

 

  1. b) Medd-i munfasıl olan kelimelerde harf-i med bazan gizli bulunur.

هَؤُلاَءِ   –     عِنْدَهُ اِلاَّ بِاِذْنِهِ –    مِنْ عِلْمِهِ اِلاَّ بِمَا شَآءَ

ا                 و                     ى

  1. c) Medd-i munfasıl olan kelimelerde harf-i medden elif (ا ), bazan yâ (ى ) şeklinde bulunur.

بَلَى اَنَّهُ –     عَسَى اَنْ يَبْعَثَ

 

 

DİKKAT:

هَؤلاَءِ   kelimesinin aslı: هَآ اُولاَءِ   dir. Baştaki هـ  harfine “Harf-i Tenbih” denir. هَؤلاَءِ = هَآ اَنْتُمْ   gibi.

هَآ اُو   Medd-i munfasıl:

اُولاَءِ   Medd-i muttasıl:

 

 

 

MEDD-İ LÂZIM

Medd-i Lâzım Neye Denir?

Harf-i medle sebeb-i medden sükûn-u lâzımın aynı kelimede bulunmasından dolayı yapılan uzatmaya “Medd-i Lâzım” denir.

Sükûn-u Lâzım Neye Denir?

Harfin üzerinde durulduğunda ve geçildiğinde var olan sükûna “Sükûn-u Lâzım” denir.

آلاْ َنَ       = اَآ (لْ)اَنَ

Sükûn-u Lâzım

Harf-i Med

دَآبَّةٌ    = دَآ(بْ)بَةٌ

Sükûn-u Lâzım

Harf-i Med

 

اَلْحَآقَّةُ   = اَلْحَآ(قْ)قَةُ

 

Sükûn-u Lâzım

Harf-i Med

 

Medd-i Lâzım Ne Zaman Olur?

Harf-i medden sonra sebeb-i med sükûn-u lâzım olup, ikisi aynı kelimede bulunursa olur.  آلاْ َنَ – دَآبَّةٌ   gibi.

Medd-i Lâzımın Meddi Nedir?

Medd-i lâzımın meddi vacibtir. Çünkü kıraat imamlarının hepsi aslî med üzerine fer’î med ilave edilmesinde ittifak etmişlerdir. Bu ittifaktan “Vacib” hükmü doğmuştur.

Medd-i Lâzım Kaç Elif Çekilir?

Medd-i lâzım bütün kıraatlarda 4 elif çekilir. Yani, aslî med üzerine fer’î medden 3 ilave etmek suretiyle bütün imamlar medd-i lâzımı 4 elif miktarı ile okumuşlardır.

Medd-i Lâzım Kaç Türlü Kelimede Bulunur?

Medd-i lâzım dört türlü kelimede bulunur: Kelime-i Müsakkale, Kelime-i Muhaffefe, Harf-i Müsakkal ve Harf-i Muhaffef.

Kelime-i Müsakkale Neye Denir?

Harf-i medden sonra idğamlı (şeddeli) bir harf bulunan kelimeye “Kelime-i müsakkale” denir.

ضَآلِّينَ  –     حَآفِّينَ

       ضَآلْلِينَ                حَآفْفِينَ

Kelime-i Muhaffefe Neye Denir?

Harf-i medden sonra idğamsız (cezimli) bir harf bulunan kelimeye “Kelime-i Muhaffefe” denir.

آلاْ َنَ

اَآلاْ َنَ

Harf-i Müsakkal ve Harf-i Muhaffef Neye Denir?

Bazı sûrelerin başında bulunan ve “Hurûf-u Mukatta’a” adı verilen harflerin isimleri okunurken, kelime-i müsakkaleye benzeyen harf isimlerine “Harf-i müsakkal”, kelime-i muhaffefe’ye benzeyen harf isimlerine “Harf-i Muhaffef” denir.

 

الم = اَلِفْ + لاَمْ + مِيمْ

 

 

Harf-i Muhaffef

Harf-i Müsakkale

 

المص= اَلِفْ + لاَمْ + مِيمْ + صَادْ

Harf-i Muhaffef

Harf-i Muhaffef

Harf-i Müsakkal

 

الر  = اَلِفْ + لاَمْ + رَا

Harf-i Muhaffef

PRATİK:  (Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 40)

MEDD-İ ÂRIZ

Medd-i Ârız Neye Denir?

Harf-i med ile seseb-i medden sükûn-u ârızın aynı kelimede bulunmasından dolayı yapılan uzatmaya “Medd-i Ârız”denir.

Sükûn-u Ârız Neye Denir?

Harfin üzerinde durulduğunda var geçildiğinde yok olan sükûna “Sükûn-u Ârız” denir.

يَعْلَمُونْ َ¯   يَوْمِ الدَّينْ ِ¯             نَسْتَعِينْ ُ¯
نْ َ               نْ ِ                نْ ُ

Medd-i Ârız Ne Zaman Olur?

Harf-i medden sonra seseb-i medd sükûn-u ârız olup ikisi aynı kelimede bulunursa olur.

Medd-i Ârızın Meddi Nedir?

Medd-i ârızın meddi caizdir. Çünkü kıraat imamlarından bazıları aslî med ile, bazıları aslî med üzerine fer’î meddin ilavesiyle okumuşlardır. Bu ihtilaftan “Câiz” hükmü doğmuştur.

Medd-i Ârız Kaç Elif Miktarı Çekilir?

Medd-i ârız 1-4 elif miktarı çekilir. Yani aslî med ile de, aslî med üzerine fer’î meddin ilavesiyle de okunur.

Medd-i Ârızda Kaç Vecih Câizdir?

1- Üzerinde vakfedilen (durulan) kelimenin son harfi ÜSTÜNLÜ olursa üç (3) vecih caiz olur: Tûl, Tevassut, Kasr.

يَعْلَمُونْ َ¯   يُنْفِقُونْ َ¯

2- Üzerinde vakfedilen kelimenin son harfi esreli olursa dört vecih caiz olur: Tûl, Tevassut, Kasr, Kasr ile Ravm.

يَوْمِ الدِّينِْ¯ اَلرَّحِيمِْ¯

3- Üzerinde vakfedilen kelimenin son harfi ِtreli olursa yedi vecih caiz olur: Tûl, Tevassut, Kasr, Tûl ile işmam, Tevassut ile işmam, Kasr ile işmam ve Kasr ile Ravm.

نَسْتَعِينْ ُ¯

Tûl, Tevassut, Kasr Neye Denir?

Tûl = 4 elif.      –           Tevassut  = 2-3 elif.   –          Kasr  = 1 elif.

PRATİK:  (Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 40)

İŞMAM

İşmam Neye Denir?

Harfin ِötre harekesine işaret etmek üzere sükûndan sonra dudakları toplamaya “İşmam” denir.

İşmam Nerelerde Yapılır?

İmam Âsım Hazretleri şu iki yerde işmam yapmaktadır:

1- Son harfinin harekesi  ötre olan kelimelerde.    نَسْتَعِينُ

2- Yusuf suresinin 11. âyetindeki  لاَ تَأْمَنَّا   kelimesinde yapılır.

Kelimenin Aslı لاَ‌ تَأْمَنُنَا

NOT: İşmam tûl, tevassut ve kasr vecihleri ile yapılır.

RAVM

Ravm Neye Denir?

Harfin harekesini hafif bir sesle duyurarak okumaya “Ravm” denir.

Ravm Nerelerde Yapılır?

1- Son harfinin harekesi ötre ve esre olan kelimelerde yapılır.

يَوْمِ الدِّينِ¯   نَسْتَعِينُ¯

2- Yusuf sûresinin 11. âyetindeki لاَ تَأْمَنَّا  kelimesinde yapılır. Kelimenin aslı

(لاَ تَأْمَنُنَا)’dır.

NOT: Böyle kelimelerde ravm sadece KASR ile yapılır.

 

 

 

 

MEDD-İ LÎN

Medd-i lîn Neye Denir?

Harf-i lîn ile sebeb-i medden sükûnun aynı kelimede bulunmasından dolayı yapılan uzatmaya “Medd-i Lîn” denir.

Harf-i Lîn Neye Denir?

Mâkabli üstünlü, sâkin “Vav” (وْ ) ile “Yâ” (ىْ ) harfine “Harf-i Lîn” denir.

ــَوْ                ــَىْ

Medd-i Lîn Ne Zaman Olur?

Harf-i lîn den sonra sebeb-i med sükûn olup ikisi aynı kelimede bulunursa olur.

عَلَيْهِْ   –      مِنْ خَوْفٍْ    –      دَآئِرَةُ السَّوْءِْ

Medd-i Lîn’in Meddi Nedir?

Medd-i lîn’in meddi câizdir. Çünkü kıraat imamlarından bazılar aslî med ile, bazıları aslî med üzerine fer’î med ilavesiyle okumuşlardır. Bu ihtilaftan “Câiz” hükmü doğmuştur.

Medd-i Lîn Kaç Elif Çekilir?

Medd-i lîn 1-3 elif miktarı çekilir. Yani, aslî med ile de, aslî med üzerine fer’î meddin 1-2 ilavesiyle de okunur.

Medd-i Lîn Kaç Vecih Câizdir?

1- Harf-i lîn den sonra sebe-i med “Sükûn-u Lâzım” olursa iki vecih câizdir.

  1. a) Tûl. b) Tevassut.

كهيعص                                حم عسق

عَيْنْ

عَيْنْ

2- Harf-i lîn den sonra sebeb-i med sükûn-u ârız olursa:

Üzerinde vakfedilen kelimenin son harfinin harekesi;

  1. a) ÜSTÜN = 3 vecih. Tûl, Tevassut, Kasr.                                  اَلْيَوْمَْ
  2. b) ESRE = 4 vecih. Tûl, Tevassut, Kasr, Kasr ile Ravm.         اُنْثَيَيْنِْ
  3. c) ÖTRE                        = 7 vecih.  Tûl, Tevassut, Kasr, Tûl ile işmam,          خَيْرُْ

Tevassut ile işmam, Kasr ile işmam, Kasr ile Ravm.

TENVİN VE SÂKİN NUN BAHSİ

Tenvin Neye Denir?

Tenvin iki üstün (ـً ), iki esre (ـٍ ) ve iki ötreye (ـٌ ) denir. اًٍ ٌ

اً = اَنْ         اٍ = اِنْ             اٌ = اُنْ

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 13, 14, 15)

Sâkin Nun (نْ ) Neye Denir?

Okunduğu halde harekesi olmayan cezimli nun (نْ ) harfine denir. اَنْ – لَنْ

IHFÂ

Ihfa Neye Denir?

Tenvin (ـًٍ ٌ ) veya sâkin nun (نْ ) harfinin zatını gizleyip, sıfatı olan ğunnesini, ıhfa harfleri üzerinde devam ettirmeye “Ihfa” denir.

Ihfa Harfleri Nelerdir, Kaç Tanedir?

Ihfa harfleri:

صِفْ ¯ ذَا ¯ ثَنَا ¯  جُودَ ¯ شَخْصٍ ¯  قَدْ ¯ سَمَا ¯  كَرَمَا ¯ ضَعْ ¯

 

 

ص   ذ     ث      ج        ش        ق       س        ك      ض

ظَالِماً  ¯   زِدْ ¯ تُقَا ¯ دُمْ ¯ طَالِباً ¯ فَتَرَى ¯

          ظ   ز       ت     د    ط         ف

 

Ihfa Ne Zaman Olur?

Tenvin veya sâkin nun ıhfa harflerine uğradığı zaman olur.

غَنِىٌّ كَرِيمٌ        –     وَ فَتْحٌ قَرِيبٌ        –     مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ

Ihfanın Hükmü Nedir?

Tenvin veya sâkin nun, ıhfa harflerine uğradığı zaman ıhfanın yapılması bütün kurraya göre vacibtir.

Ihfanın Ölçüsü Nedir?

Ihfanın ِlçüsü, medd-i tabiide olduğu gibi bir elif miktarı kadardır.

Ihfa Nasıl Yapılır?

Ihfa yapılırken dilin ucu, “Nun” (ن ) mahrecine değmeyip, alt çenedeki yerinde durur, ortası damağa yükselir ve bu esnada ses hem ağızdan hem de genizden getirilir.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 28)

IZHAR

Izhar Neye Denir?

Tenvin veya sâkin nun harfini ğunnesiz, açık ve net bir şekilde okuduktan sonra, araya fazla fasıla vermeden, ızhar harfine geçmeye “Izhar” denir.

Izhar Harfleri Nelerdir, Kaç Tanedir?

Izhar harfleri:

اَللهُ   ¯   حَىٌّ   ¯   خَالِقٌ   ¯   عَدْلٌ   ¯   غَنِىٌّ   ¯   هَادِياً   ¯

 

ا      ح          خ           ع          غ                 ها

Izhar Ne Zaman Olur?

Tenvin veya sâkin nun, ızhar harflerinden birine uğradığı zaman olur.

غَفُورٌ حَلِيمٌ     –     مَنْ اَمَنَ      –     مِنْ خَوْفٍ

Izhar Nasıl Yapılır?

Tenvin veya sâkin nun harfi, açık ve net bir şekilde okunduktan sonra hemen ızhar harfine geçilir. Tenvin veya sâkin nundan ızhar harfine geçerken yarım saniye kadar ses ve nefesin kesilmesi lazım. Yani sektenin yarısı kadar.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 28)

 

İKLÂB

İklâb Neye Denir?

Tenvin veya sâkin nun harfini, mim harfine çevirip, ğunnesini “Bâ” harfi üzerinde göstererek okumaya “İklâb” denir.

İklâb Ne Zaman Olur?

Tenvin veya sâkin nun “Bâ” harfine uğrarsa olur.

سَمِيعٌ بَصِيرٌ                          مِنْ بَعْدِ

ـٌ                                  نْ

مْ + بَ = مِمْ بَعْدِ

مْ+بَ= سَمِيعُمْ بَصِيرٌ

İklâbın Hükmü ve Ölçüsü Nedir?

Bütün kıraat imamlarına göre iklâb vacibtir. Ölçüsü bir elif miktarı kadar uzatmaktadır.

İklâb Nasıl Yapılır?

Bâ (ب ) harfiyle karşılaşan tenvin (ـًٍ ٌ ) veya sâkin nun (نْ ) harfi, halis bir mim’e (مْ ) çevrilir. Sonra bu mim’in (مْ ) ğunnesi bâ (ب )  üzerinde gösterilir.

اَنْبِئْهُمْ

اَمْبِئْهُمْ

 

İDĞAMIN MAHİYETİ

İdğam Neye Denir?

İdğam, yanyana bulunan iki harften, harekesiz birinci harfi harekeli ikinci harfe katmaya ve ikinci harfi şeddeli gibi okumaya denir.

 

İDĞAM MAALĞUNNE

İdğam Maalğunne Neye Denir?

Ğunne ile beraber yapılan idğama “İdğam Maalğunne” denir.

Ğunne Neye Denir?

Genizden gelen sese “Ğunne” denir.

İdğam Maalğunne Ne Zaman Olur?

Tenvin (ـًٍ ٌ ) veya sâkin nun (نْ )  ي م ن و   harflerinden birine uğradığı zaman olur.

خَيْراً يَرَهُ –     فَضْلاً مِنَ اللهِ        –     وَ مَنْ يَعْمَلْ

وَ مَىْ يَعْمَلْ

فَضْلَمْ مِنَ اللهِ

خَيْرَىْ يَرَهُ

İdğam Maalğunne Nasıl Yapılır?

Tenvin (ـًٍ ٌ ) veya sâkin nun (نْ )  ي م ن و   harflerinden birisi haline getirilir, sonra birbirinde idğam edilir ve aynı anda ses hem ağızdan hem genizden getirilir.

İdğam Maalğunnenin Ölçüsü Nedir?

İdğamın ğunne ile beraber yapılmasından dolayı bir buçuk elif miktarı kadardır.

 

NOT: Nun-u sâkin ile vâv yahut yâ aynı kelimede bulunursa idğam maalğunne olmaz, bir kelime ızharı olur.

قِنْوَانٌ   –     صِنْوَانٌ –     بُنْيَانٌ  –     دُنْيَانٌ

İDĞAM BİLÂĞUNNE

İdğam Bilâğunne Neye Denir?

Ğunnesiz yapılan idğama “İdğam bilâğunne” denir.

İdğam Bilâğunne Ne Zaman Olur?

Tenvin (ـًٍ  ٌ ) veya sâkin nun (نْ ), = ل ر    harflerinden birine uğradığı zaman olur.

غَفُورٌ رَحِيمٌ    –     هُداً لِلْمُتَّقِينَ –     مِنْ رَبِّهِمْ

مِرْ رَبِّهِمْ

هُدَلْ لِلْمُتَّقِينَ

غَفُورُرْ رَحِيمٌ

İdğam Bilâğunne Nasıl Yapılır?

Tenvin veya sâkin nun, önce ل ر   harflerinden birisi haline getirilir. Sonra ğunnesiz olarak birbirinde idğam edilir.

İdğam Bilâğunnenin Ölçüsü Nedir?

Ğunnesiz idğam olduğundan dolayı bu idğamın ölçüsü bir elif miktarı kadardır.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 45)

 

İDĞAM-I MİSLEYN

İdğam-ı Misleyn Neye Denir?

İkisi aynı olarak yanyana bulunan harflerden, harekesiz birinci harfi, harekeli ikinci harfe katmaya ve ikinci harfi “Şeddeli” gibi okumaya “İdğam-ı Misleyn” denir.

İdğam-ı Misleyn Ne Zaman Olur?

Bir harfin sâkin olup yine kendi misline uğradığı zaman olur.

فَمَا رَبِحَتْ تِجَارَتُهُمْ    –     اَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ   –     اَوَوْا وَ نَصَرُوا

 فَمَا رَبِحَتِّجَارَتُهُمْ                اَنِ اضْرِبِّعَصَاكَ            اَوَوَّنَصَرُوا

İdğam-ı Misleynin Ölçüsü Nedir?

Eğer ğunneli ise idğam maalğunne, ğunnesiz ise idğam bilâğunne gibidir.

SÂKİN MÎM’İN HALLERİ

Sâkin Mîm’in Kaç Hali Vardır?

Sâkin mîm’in üç hali vardır:

1- Sâkin mîm (مْ ) yine mîm (مَُِ ) harfine uğrarsa idğam-ı misleyn maalğunne olur.

اَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ

 

2- Sâkin mîm (مْ ) “Bâ” (ب ) harfine uğrarsa dudak ıhfası olur.

تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ

3- Sâkin mîm (مْ ), “Bâ” ile mîm’den başka harfe uğrarsa dudak ızharı olur.

هُمْ فِيهِ        –            لَكُمْ دِينُكُمْ

 

İDĞÂM-I MÜTECÂNİSEYN

İdğam-ı Mütecâniseyn Neye Denir?

Cinsleri itibariyle aynı olan harflerin birbirinde idğam edilmesine “İdğam-ı Mütecâniseyn” denir.

İdğam-ı Mütecâniseyn Harfleri Nelerdir, Kaç Tanedir, Kaç Gruptur?

İdğam-ı mütecâniseyn harfleri sekiz tanedir, üç gruptur:

ط-د-ت     = وَ قَالَتْ طَائِفَةٌ   –     مَا عَبَدْتُمْ

وَ قَالَطَّائِفَةٌ                   مَا عَبَتُّمْ

ظ-ذ-ث     = اِذْ ظَلَمُوا         –     يَلْهَثْ ذَالِكَ

اِظَّلَمُوا                     يَلْهَذَّالِكَ

ب-م         = يَابُنَىَّ ارْكَبْ مَعَنَا

                       يَا بُنَىَّ ارْكَمَّعَنَا

İdğam-ı Mütecâniseyn Ne Zaman Olur?

Cinsleri ve grupları aynı olan harfler birbirine uğradığı zaman olur.

İdğam-ı Mütecâniseyn Nasıl Yapılır?

Harekesiz birinci harf, harekeli ikinci harfte idğam edilir ve ikinci harf şeddeli gibi okunur.

İdğam-ı Mütecâniseynin Ölçüsü Nedir?

Eğer ğunneli ise idğam maalğunne, ğunnesiz ise idğam bilâğunne gibidir.

 

İDĞAM-I MÜTEGÂRİBEYN

İdğam-ı Mütegâribeyn Neye Denir?

Mahrecleri ve sıfatları itibariyle yakınlığı olan harflerin birbirinde idğamına “İdğam-ı Müteğâribeyn” denir.

İdğam-ı Mütegâribeyn Harfleri Nelerdir, Kaç Tanedir, Kaç Gruptur?

İdğam-ı mütegâribeyn harfleri dört tanedir, iki gruptur:

ل-ر   = قُلْ رَبِّ    –     بَلْ رَفَعَهُ اللهُ

قُرَّبِّ            بَرَّفَعَهُ اللهُ

ق-ك  = اَلَمْ نَخْلُقْكُمْ

               اَلَمْ نَخْلُكُّمْ

İdğam-ı Mütegâribeyn Ne Zaman Olur?

Mahrecleri ve sıfatları itibariyle yakınlığı olan harfler birbirine uğrarsa olur.

İdğam-ı Mütegâribeyn Nasıl Yapılır?

Harekesiz birinci harf, harekeli ikinci harfte idğam edilir ve ikinci harf şeddeli gibi okunur.

İdğam-ı Mütegâribeynin Ölçüsü Nedir?

Bu idğamın ölçüsü idğam-ı bilâğunne gibidir.

 

İDĞAM-i ŞEMSİYYE

İdğam-ı Şemsiyye Neye Denir?

Lâm-ı tarifin şemsiyye harflerinde idğam edilmesine “İdğam-ı Şemsiyye” denir.

Lâm-ı Tarif Neye Denir?

Bazı kelimelerin başında bulunan اَلْ   harfine denir.

بَلَدٌ     = اَلْبَلَدُ

جَمَلٌ    = اَلْجَمَلُ

İdğam-ı Şemsiyye Harfleri Nelerdir, Kaç Tanedir?

İdğam-ı şemsiyye harfleri ondört tanedir ve şu kelimelerin baş harfleridir.

تُبْ  ¯   ثُمَّ  ¯  دَعْ  ¯   ذَنْباً  ¯  رَمَى  ¯   زِدْ  ¯   سُمْعَةَ  ¯   شِمْ

ت     ث          د       ذ          ر        ز           س     ش

صَدْرَ  ¯   ضَيْفٍ  ¯   طَابَ  ¯  ظَنٌّ  ¯   لَهُ   ¯   نَعَمْ   ¯

¯ص            ض         ط          ظ         ل        ن

İdğam-ı Şemsiyye Ne Zaman Olur?

Lâm-ı tarif şemsiyye harflerinden birine uğradığı zaman olur.

وَالشَّمْسِ             –            وَالتِّينِ        –            وَالنَّاسِ

İdğam-ı Şemsiyye Nasıl Yapılır?

Lâm-ı tarif önce şemsiyye harflerinden birisi haline getirilir, sonra şemsiyye harfinde idğam edilir ve şemsiyye harfi şeddeli gibi okunur.

İdğam-ı Şemsiyyenin Ölçüsü Nedir?

Eğer ğunneli ise idğam maalğunne, ğunnesiz ise idğam bilağunne gibidir.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 33)

 

IZHAR-I KAMERİYYE

Izhar-ı Kameriyye Neye Denir?

Lâm-ı tarif ile kameriyye harfleri arasında yapılan ızhara “Izhar-ı Kameriyye” denir.

Izhar-ı Kameriyye Harfleri Nelerdir, Kaç Tanedir?

Izhar-ı kameriyye harfleri ondört tanedir ve şunlardır:

اَبْغِ حَجَّكّ وَ خَفْ عَقِيمَهُ

Izhar-ı Kameriyye Ne Zaman Olur?

Lâm-ı tarif kameriyye harflerine uğradığı zaman olur.

وَالْقَمَرِ         –            وَالْعَصْرِ

Izhar-ı Kameriyye Nasıl Yapılır?

Lâm-ı tarif gayet açık ve net olarak okunur. Bu esnada kameriyye harfi ile lâm-ı tarif arasında ses ve nefes bir an kesilir ve okumaya devam edilir.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 34)

 

KALKALE

Kalkale Neye Denir?

Harfin mahrecte sıkıştırılıp aniden bırakılmasından sonra duyulan sese “Kalkale” denir.

Kalkale Harfleri Nelerdir, Kaç Tanedir?

Kalkale harfleri beş tanedir ve şunlardır:

قُطْبُ جَدٍ

Kalkale Ne Zaman Olur?

Kalkale harflerinden birisi kelime içerisinde sâkin olarak bulunduğu zaman olur.

يَدْ خُلُونَ      –     اَحَدٌْ –     بِالْحَقِّْ

Kalkale Nasıl Yapılır?

Sâkin olarak kalkale harfi, mahrecte sıkıştırılır ve sonra aniden bırakılır. Bu esnada çıkan ses, makablinin harekesine göre çıkarılır.

HÜKMÜ’R-RÂ

Hükmü’r-râ Neye Denir?

Râ harfinin okunma şekillerine “Hükmü’-râ” denir.

Râ Harfi Kaç Şekilde Okunur?

Râ harfi üç şekilde okunur: İnce, kalın, hem ince hem kalın.

Râ Ne Zaman Kalın Okunur?

1- Râ (ر ) kendisi üstünlü veya ötreli olursa kalın okunur.

حُمُرٌ فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ

2- Râ (ر ) sâkin, mâkabli üstünlü veya ötreli olursa kalın okunur.

وَاْمُرْ بِالْعُرْفِ         –            وَانْحَرْ         –     وَاذْكُرْ

3- Râ (ر ) sâkin, mâkabli de sâkin, onun mâkabli üstünlü veya ötreli olursa, kalın okunur. Vakıf halinde okundukları zaman وَالْعَصْرِْ – وَالْفَجْرِْ – لَفِى خُسْرٍْ

4- Râ (ر ) sâkin, mâkabli esreli, fakat bu esre arızî olursa, kalın okunur.

اَمِ ارْتَابُوا       –     اِرْجِعِى       –     لِمَنِ ارْتَضَى

AÇIKLAMA:

Esrenin ârızî olması şöyledir.  لِمَنِ ارْتَضَى   misâlindeki (ن )  harfi لِمَنْ  şeklinde sâkindi, اِرْتَضَى  kelimesindeki hemzenin esre harekesi (ن )’a verilince, (ن ) harfinin bu esre harekesi ona sonradan gelmiş olduğu için, “Ârızî Esre” adını aldı.

5- Râ (ر ) sâkin, mâkabli esreli fakat (ر )’dan sonra kalın harflerden birisi üstünlü olarak bulunursa kalın okunur.

اِرْصَادًا        –     قِرْطَاسٍ       –     فِرْقَةٍ

6- Râ (ر ) sâkin, mâkablinde harf-i medden “Vav” (و ) yahut “Elif” (ا ) bulunursa kalın okunur. Vakıf halinde okundukları zaman  اَبْصَارٌْ   –   شُكُورٌْ

Râ Ne Zaman İnce Okunur?

1- Râ (ر ) kendisi esreli olursa ince okunur.

يُرِيدُ              –              رِجَالٌ

2- Râ (ر ) sâkin, mâkabli esreli olursa ince okunur.

وَاصْطَبِرْ  –      مِنْ مُدَّكِرٍ

3- Râ (ر ) sâkin, mâkabli de sâkin, onun mâkabli esreli olursa ince okunur. Vakıf halinde:

ذِى الذِّكْرْ       –      وَ لاَ بِكْرْ

4- Râ (ر ) sâkin, makablinde harfi medden “Yâ” (ى  ) bulunursa ince okunur. Vakıf halindeki:

بَصِيرٌْ   –      قَدِيرٌْ  –           خَبِيرٌْ

5- Râ (ر ) sâkin, mâkablinde harf-i lîn’den “Yâ” (ى ) bulunursa ince okunur. Vakıf halindeki:

خَيْرْ     –      سَيْرْ    –      طَيْرْ

Râ (ر )  Ne Zaman İnce Ve Kalın Okunur?

1- Râ (ر ) sâkin, mâkabli esreli, fakat Râ (ر )’dan sonra kalın harflerden birisi esreli olarak bulunursa, ince okumak da kalın okumak da caizdir.

كُلُّ فِرْقٍ

2- Râ (ر ) sâkin, mâkablindeki kalın harflerden birisi de sâkin, onun mâkabli esreli olursa ince okumak da kalın okumak da câizdir. Vakıf halindeki:

عَيْنَ الْقِطْرِْ     –      مِنْ مِصْرَْ

3- Bazı kelimeler vardır ki aslına göre ince, mâkabline göre kalın okumak câizdir. Vakıf halindeki:

فَاَسْرِْ  –      اَنْ اَسْرِْ      –      اِذاَ يَسْرِْ

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 8,9,10)

LAFZATULLAH

Lafzatullah Neye Denir?

Kur’an-ı Kerimde bulunan bütün “Allah” (اَللهْ ) lafzına “Lafzatullah” denir.

Lafzatullah Nasıl Okunur?

1- Lafzatullah’ın mâkabli üstünlü veya ötreli olursa kalın okunur.

نَصْرُ اللهِ –     وَاللهِ

2- Lafzatullah’ın mâkabli esreli olursa ince okunur.

لِلَّهِ             –     بِاللهِ

PRATİK:  (Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 41)

ZAMİR

Zamir Neye Denir?

Kelimenin aslî harfinden olmayıp sonradan gelen ve müfred, müzekker, gâib şahsı tanıtan “He” (هـ ) harfine denir.

Zamir Nasıl Okunur?

Kelime içerisindeki zamir, bazı yerde uzatılarak, bazı yerde ise uzatılmadan okunur.

Zamir Ne Zaman Uzatılır?

Zamirin mâkabli harekeli olduğu zaman uzatılır.

لَهُ      –     بِهِ     –     اِنَّهُ

DİKKAT:

1- Uzatılan zamirin kendi harekesi ötre (ـُ ) ise harf-i medden “Vav” (و ), esre (ـِ ) ise harf-i medden “Yâ”(ى )  mukadder olarak bulunur.  لَهُ  –  بِهِ

و       ى

2- Böyle bir zamirden sonra sebeb-i medden “Hemze”  (اَِ ُ- ءَُِ ) bulunursa medd-i munfasıl olur.

مِنْ عِلْمِهِ اِلاَّ         –     عِنْدَهُ اِلاَّ

ي                      و

Zamir Ne Zaman Uzatılmaz?

1- Zamirin mâkablinde harf-i lîn’den birisi bulunursa uzatılmaz.

عَلَيْهِ    –     اِلَيْهِ    –     شَرَوْهُ

 

2- Zamirin mâkablinde harf-i medden birisi bulunursa uzatılmaz.

اَنْزَلْناَهُ  –     قَتَلُوهُ  –     فِيهِ

3- Zamirin üzerinde vakf edilirse uzatılmaz.

لَهُْ    –     بِهِْ   –     نَصْرُهُْ

4- Zamir, kendinden sonra bir kelimeye bağlanırsa uzatılmaz.

بِهِ اْلاَرْضُ            –     اِنَّهُ الْحَقُّ

5- Bazı kelimelerin aslî harf olan “He” (هـ ) harfleri, zamir olmadıkları için uzatılmaz.

لَمْ يَنْتَهِ  –     وَمَا نَفْقَهُ-   فَوَاكِهَ

 

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 38, 39)

 

DİKKAT:

1- İmam Âsım Hazretleri, Furkan Sûresinin 69. âyetindeki  فِيهِ مُهَانا  kelimesindeki zamiri  فِيهِى مُهَانا  şeklinde kaide dışı bir elif miktarı kadar uzatarak okumuştur.

2-  Zümer Sûresinin 7. âyetindeki يَرْضَهُ   kelimesindeki zamir de uzatılmaz. Çünkü bu kelimenin aslı يَرْضَاهُ   ‘dür. Zamirin mâkablindeki elif hazf edilmiştir.

 

SEKTE

Sekte Neye Denir?

İki kelime arasında, ses ve nefesi biraz kesip, soluk almadan okumaya devam etmeye “Sekte” denir.

Sektenin Zamanı Ne Kadardır?

Bir elif miktarı yahut bir saniye miktarı kadar bir zamandır.

Sekte Nasıl Yapılır?

Birinci kelimenin son harfinin üzerinde ses ve nefes bir saniye kadar kesilir ve soluk almadan ikinci kelimeye geçilerek yapılır.

İMALE

İmâle Neye Denir?

Harf-i med elifini (ا), harf-i med yâ’sına (ى ) meylettirerek okumaya “İmâle” denir.

İmâle Kaç Kısımdır?

İmâle iki kısımdır: İmâle-i Kübrâ, İmâle-i Suğrâ.

İmâle-i Kübrâ ve İmâle-i Suğrâ Neye Denir?

Harf-i med elifini (ا ) harf-i med yâ’sına (ى ) çok meylettirerek okumaya “İmâle-i Kübrâ”, az meylettirerek okumaya “İmâle-i Suğrâ” denir.

İmâle Nerelerde Yapılır?

İmam Âsım’ın kıraati ve Hafs’ın rivayetinde sadece Hûd sûresinin 41. âyetindeki مَجْرَيهَا  kelimesinde yapılır.

İmâle Nasıl Yapılır?

مَجْرَيهَا  kelimesinde “Râ” (ر ) harfinin harekesini yukarı çeken harf-i med elifi   (ا ) harf-i med “Yâ”sına (ى ) çokça meylettirilir. Bu esnada “Râ” (ر ) ince okunur.

 

TESHİL

Teshil Neye Denir?

Yanyana bulunan iki hemzeden, ikinci hemzeyi “E” ile “He” harfleri arasında bir sesle okumaya “Teshil” denir.

ءَ اَعْجَمِىٌّ

-E- ile -HE- arası bir sesle okunur.

 

VAKF VE İBTİDA

(Durmak ve Başlamak)

Vakf Neye Denir?

Kelimeler, âyetler ve sûreler arasında, yeniden nefes almak veya okuma işini bitirmek üzere durmaya “Vakf” denir.

İbtida Neye Denir?

Kur’an okurken vakf yaptıktan sonra nefes alıp tekrar başlamaya veya okuma işine ilk başlayışa “İbtida” denir.

Vakf Nasıl Yapılır?

Üzerinde vakf yapılan kelimenin son harekesi düşer ve harf sâkin olur.

خَبِيرٌ بَصِيرٌْ   –     وَ اِلَيْهِ مَتَابِْ      –     يَعْلَمُونَْ

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 46)

 

DURAKLARDA DURURKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ

هُوَ     ¬ هُو       Hüve’lerde Hû diye dururuz.

هِىَ     ¬ هِى                   Hiye’lerde Hî diye dururuz.

لَنْ نَدْعُوَ      ¬ لَنْ نَدْعُو        مَا هِىَ ¬ مَا هِى    وَهُوَ   ¬ وَهُو

لُمِزَةٍ    ¬ لُمَزَهْ      Yuvarlak TE’lerde HE  sesiyle durulur.

بِرَبْوَةٍ    ¬ بِرَبْوَهْ      رَحْمَةٌ   ¬ رَحْمَهْ      جَنَّةٌ   ¬ جَنَّهْ

بَيِّنَاتٍ  ¬ بَيِّنَاتْ    Açık TE’lerde TE sesiyle durulur.

هَيْهَاتَ ¬ هَيْهَاتْ   يُمِيتُ  ¬ يُمِيتْ

بَنَاءً    ¬ بَنَاءَا      İki üstünlerde (â) sesiyle durulur.

نِسَاءً   ¬ نِسَاءَا     بِنَاءً   ¬ بِنَاءَا      مَاءً    ¬ مَاءَا

NOT: İki üstün elif harfi üzerinde olursa (â) sesiyle durulur. Elif harfi üzerinde olmayan iki üstünlerde sükûn üzerinde durulur.

مَزِيدٍ    ¬ مَزِيدْ      İki esrelerde cezim üzerinde durulur.

عَلِيمٌ    ¬ عَلِيمْ      İki ötrelerde cezim üzerinde durulur.

NOT: Normal duraklarda cezm üzerinde durulur.

Sonu harf-i medden biriyle son bulan kelimelerde hareke üzerinde dururuz ve bir elif miktarı da uzatırız.

تَهْتَدُوا         نَصَارَى       اَلاَّ تَعُولُوا     فَاَوْلَىَ        عَلِيماً

Şeddeli kelimelerde dururken şeddeli harfi iki kere cezimli olarak okuyarak dururuz.

وَ تَبَّ         ¬ وَ تَبْ بْ       وَ مَتِّعُوهُنَّ    ¬ وَ مَتِّعُوهُنْنْ

مُسْتَقَرٌّ        ¬ مُسْتَقَرْرْ          فَطَلٌّ         ¬ فَطَلْلْ

 

SECÂVENDLER (Duraklar)

Kur’an’a nokta ve hareke konmasından sonra âyetleri birbirinden ayırmak için aralarına duraklar konmuştur.

Bu duraklar önce basit bir daire şeklinde konmuş sonra hem durak hem süs görevi yapacak şekilde geliştirilmiş ve bugünkü halini almıştır. Bugün çoğu mushaflarda bu duraklar içine âyet numaralarıda yazılmaktadır.

Daha sonra bunlara ilave olarak koyucusunun adından ِtürü “Secavend” denen işaretler konmuştur. Bunlarda anlam gözönüne alınarak âyetlerin gerekli yerlerine veya âyet sonlarına konmuş normalden daha küçük harflerdir. Bunların başlıcaları:

ط          Tı durağı: Vakfı mutlaktır. Mutlaka durulması gerekir.

ج          Cim durağı: Vakfı câizdir.

م            Mim durağı: Vakfı lâzımdır.

ص         Sad durağı: Ruhsat alâmetidir. Nefesimiz daralırsa durabiliriz.

ز            Ze durağı: Geçilmesi durulmasından iyidir. Durulabilir.

ق           Gaf durağı: Geçiş alâmetidir. Durulabilir.

قِفْ        Gıf durağı: Mutlak durmayı emirdir.

ع           Ayın durağı: Rükû alâmetidir. Kıssanın tamamlandığını bildirir.

لا           Lâmelif durağı: Durulmaz. Şâyet duracak olursak geriden almamız gerekir.

NOT: Sâdece fatiha sûresindeki اَنْعَمْتَ عَلَيهِمْ  صِرَاطَ الَّذِينَ durağında durulunca bizim mezhebimize göre geriden alınmaz.

\\       İki tane üç nokta durağı: Birincide durursak ikinci de durmayız. İkinci üç noktada durursak, birinci üç noktada durmayız.

Bütün bu işâretler Kur’an ilimleri konusunda büyük âlim Gazneli Ebu’l Fadıl Muhammed bin Tayfur Secavendi (ِl. 1164) tarafından konulduğu için “Secavend” işaretleri denmiştir.

Surelerin adını, Mekke’de mi, Medine’de mi nazil oldukların, kaç âyet ihtiva ettiklerin belirten sûre başlıkları ile, cüz (Kur’an’ın 20 sahifelik her bölümü) işaretleri de sonradan konmuştur. Bunlar hem estetik (görünüş güzelliği verecek) hemde okumada ve ezberleme de kolaylık sağlayacak biçimde konmuştur.

Noktalama işini

  1. I. yy. Ortalarında kelime sonlarına Ebü’l Esved Eddüeli tarafından konulmuş.

Bu iyi görülünce H.2. yy. başlarında büyük gramer bilgini Halil bin Ahmed tarafından bugünkü şekline sokulmuştur.

PRATİK:

(Ahmet GÜRTAŞ’ın Cüzü, Sahife: 47)

Dere Kur'an Kursu Personeli

İletişim Bilgileri

Yetkili Kişi
Şahin Balaban - Kurs ve Yurt Yöneticisi
Adres
Dere Aşıklar Mh. Tepehan Sk. No:17/A Meram/Konya
Telefon Kurs:0332 3285018 - Gsm:05362295333 Fax 0332 3285410 E-mail sahinbalaban@hotmail.com

Ulaşım Bilgileri

Ziyaretçi Sayacı